أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

79

قانون ( فارسى )

گويند مدفوع انسان هم همين تأثير ادرار را دارد . اندامان دفعى : شير پستان زن ادرار بول مىنمايد . گويند برداشتن خون حيض خالص مانع حاملگى مىشود . شير پستان زن را بردارند يا بپاشند در علاج قرحهء رحم و مزاج رحم سودمند است . گويند : ادرار آدمى اسهال را قطع كند ، رحم را تنقيه دهد و اندازهء آن را دوسوم رطل گفته‌اند كه بايد همراه با تره پخته باشد . تبها : مدفوع خشك آدمى را در عسل يا در شراب به تب‌دار هر روزه بخورانند تب رفع شود . زهرها : شير پستان زن پادزهر خرگوش دريايى است . اگر دندان آدمى را خرد كنند و بسايند و بر جاى نيش مار پاشند بسيار خوب است . مدفوع انسان پادزهر گزيدهء انسان است . آب دهن ناشتا كژدم و مارها را مىكشد . اگر انسانى ناشتا انسانى را گاز بگيرد اندام گزيده چرك مىكند . ابريسم ( ابريشم ) : ابريشم كه همان حرير است ؛ از چيزهايى است كه قلب را شاد مىكنند . مزاج : در اول خشك و گرم است . گزينش : ابريشم خام ، تا پيله است بهتر از ابريشم سوخته است و گاهى پخته شدهء آن را كه رنگ نكرده باشند به كار مىبرند . خاصيت درمانى : لطافت دهد ، رطوبت را مىمكد ، شادىآور است . اندامان غذا : به علت تلخى و خاصيت دباغى كه در ابريشم است مادهء دباغت دادن موجود است و از آنجا كه لطيف و خشك‌كننده و بىسوزش است و خشكى معتدل دارد براى بر طرف كردن تصلبات ريوى بسيار سودمند است . و هر نوع از ابريشم در اين زمينه به كار مىآيد . چشم : ابريشم را اگر سرمه كنند براى چشم نافع است . اشك‌ريزى را بازدارد و زخمها را خشك گرداند . و با چشم سازگار است . زيرا ابريشم چاقىآور است و از اعتدال مزاجى كه دارد خشك را معتدل مىنمايد . ابريشم تقويت روح كند ، در هضم طعام كمك مىنمايد . در اندازهء دارويى ابريشم وزنى معين نشده است . اكتمكت ( سنگ عقاب ) : دارويى است هندى كه كار فاوانيا ( عود الصليب ) را انجام مىدهد . اندامان سر : جاى بالا آمدن بخار را بدان اندايند در منع صرع سودمند باشد . اسفاناخ - اسفناج : كه نياز به معرفى ندارد . مزاج : در آخر اول سرد و تر است . خاصيت درمانى : ملين است و ارزش غذايى آن از سلمه بيشتر است . من مىگويم : در اسفناج قوتى است زداينده و شوينده ، صفرا را برمىكند . شايد برگ آن معده را خوش نيايد ، پس بهتر آن است كه تصفيه شود و آنگاه بخورند . اندامان تنفسى و سينه : خوردن و اندودن اسفناج براى سينه و ريهء گرم سودمند مىباشد . مفاصل : علاج دردهاى خونين پشت است . اندامان دفعى : ملين شكم است . البعل ( بعل ) : گياهى است كه در بهاران در آب مىرويد و به يونجه و شبدر مىماند ، شاخه‌هايش بسيار و تخمش همانند تخم هويج است . مزاج : گرم است . اندامان غذا : براى طحال بسيار خوب است . اندامان دفعى : مدر بول است .